Olim prisci Romani frugalem vitam degebant parceque vivebant, at recentiores clari fuerunt ob crapulam et intemperantiam: nunc narraturi sumus celeberrimam Rufi Nasidieni coenam, quae ab Horatio poeta in suis "Sermonibus" copiose describitur. Nam dives Nasidienus, eques Romanus, epulas exquisitissimas suis hospitibus paravit quae in primam lucem protractae sunt: convivator ita declaravit: "In primis aprum Lucanum cum lactuca et radicibus gustaturi estis et vinum Caecubum bibituri estis vel Falernum. Postea vobis proponentur aves, conchylia, pisces, inter quos murena cum garo de sucis piscium Hiberorum. Murena, quam sumpturi estis, gravida est: post partum enim deterior carne est". Denique a pueris discerpta membra gruis apposita sunt, iecur albae anseris et leporum avulsos armos cum lumbis. Iure Lucilius poeta de Romanis suis aequalibus scripsit: "Vivite lurcones, comedones, vivite ventres!"

Traduzione

Un tempo gli antichi Romani vivevano una vita modesta e moderata e vivevano moderatamente, al contrario quelli più vicini a noi sono stati celebri per l'alcolismo e per la smoderatezza: ora stiamo per raccontare la famosissima cena di Rufo Nasidieno, che è largamente raccontata dal poeta Orazio nelle sue “Satire”. Infatti il ricco Nasidieno, cavaliere romano, imbandì per i suoi ospiti un banchetto molto raffinato, che si durò fino all’alba: l’anfitrione così disse: “Per primo state per gustare cinghiale lucano con lattuga e ravanelli e state per sorseggiare il vino di Cecubo o di Falerno. In seguito vi saranno serviti uccelli, ostriche e pesci, tra cui una murena guarnita con una salsa di pesci dell’Iberia. La murena, che state per ricevere, è pregna: infatti dopo il parto è peggiore in quanto a carne. Infine furono servite da giovani schiavi le membra di una gru fatte a pezzi, del fegato di oca bianca e spalle di lepre sventrate insieme ai lombi. Giustamente il poeta Lucilio scrisse dei suoi coetanei Romani: “Vivete ghiottoni, dissipatori, vivete o pance!”