GLI ATENIESI E I MEDI
versione greco Tucidide
και επι Μηλον την νησον Αθηναιοι εστρατευσαν ναυσιν εαυτων μεν τριακοντα, Χιαις δε εξ, Λεσβιαιν δε δυοιν, και οπλιταις εαυτων μεν διακοσιοις και χιλιοις και τοξοταις τριακοσιοις και ιπποτοξοταις εικοσι, των δε ξυμμαχων και νησιωτων οπλιταις μαλιστα πεντακοσιοις και χιλιοις. οι δε Μηλιοι Λακεδαιμονιων μεν εισιν αποικοι, των δ Αθηναιων ουκ ηθελον υπακουειν ωσπερ οι αλλοι νησιωται, αλλα το μεν πρωτον ουδετερων οντες ησυχαζον, επειτα ως αυτους ηναγκαζον οι Αθηναιοι δηουντες την γην, ες πολεμον φανερον κατεστησαν. στρατοπεδευσαμενοι ουν ες την γην αυτων τη παρασκευη ταυτη οι στρατηγοι Κλεομηδης τε ο Λυκομηδους και Τεισιας ο Τεισιμαχου, πριν αδικειν τι της γης, λογους πρωτον ποιησομενους επεμψαν πρεσβεις. ους οι Μηλιοι προς μεν το πληθος ουκ ηγαγον, εν δε ταις αρχαις και τοις ολιγοις λεγειν εκελευον περι ων ηκουσιν. οι δε των Αθηναιων πρεσβεις ελεγον τοιαδε. επειδη ου προς το πληθος οι λογοι γιγνονται, οπως δη μη ξυνεχει ρησει οι πολλοι επαγωγα και ανελεγκτα εσαπαξ ακουσαντες ημων απατηθωσιν (γιγνωσκομεν γαρ οτι τουτο φρονει ημων η ες τους ολιγους αγωγη), υμεις οι καθημενοι ετι ασφαλε- στερον ποιησατε. καθ εκαστον γαρ και μηδ υμεις ενι λογω, αλλα προς το μη δοκουν επιτηδειως λεγεσθαι ευθυς υπολαμβανοντες κρινετε. και πρωτον ει αρεσκει ως λεγομεν ειπατε. οι δε των Μηλιων ξυνεδροι απεκριναντο η μεν επιεικεια του διδασκειν καθ ησυχιαν αλληλους ου ψεγεται, τα δε του πολεμου παροντα ηδη και ου μελ- λοντα διαφεροντα αυτου φαινεται. ορωμεν γαρ αυτους τε κριτας ηκοντας υμας των λεχθησομενων και την τελευτην εξ αυτου κατα το εικος περιγενομενοις μεν τω δικαιω και δι αυτο μη ενδουσι πολεμον ημιν φερουσαν, πεισθεισι δε δουλειαν. {ΑΘ. } Ει μεν τοινυν υπονοιας των μελλοντων λογιουμενοι η αλλο τι ξυνηκετε η εκ των παροντων και ων ορατε περι σωτηριας βουλευσοντες τη πολει, παυοιμεθ αν ει δ επι τουτο, λεγοιμεν αν. {ΜΗΛ. } Εικος μεν και ξυγγνωμη εν τω τοιωδε καθεστωτας επι πολλα και λεγοντας και δοκουντας τρεπεσθαι η μεντοι ξυνοδος και περι σωτηριας ηδε παρεστι, και ο λογος ω προκαλεισθε τροπω, ει δοκει, γιγνεσθω. {ΑΘ. } Ημεις τοινυν ουτε αυτοι μετ ονοματων καλων, ως η δικαιως τον Μηδον καταλυσαντες αρχομεν η αδικουμενοι νυν επεξερχομεθα, λογων μηκος απιστον παρεξομεν, ουθ υμας αξιουμεν η οτι Λακεδαιμονιων αποικοι οντες ου ξυνεστρατευ- σατε η ως ημας ουδεν ηδικηκατε λεγοντας οιεσθαι πεισειν, τα δυνατα δ εξ ων εκατεροι αληθως φρονουμεν διαπρασ- σεσθαι, επισταμενους προς ειδοτας οτι δικαια μεν εν τω ανθρωπειω λογω απο της ισης αναγκης κρινεται, δυνατα δε οι προυχοντες πρασσουσι και οι ασθενεις ξυγχωρουσιν. {ΜΗΛ. } Ηι μεν δη νομιζομεν γε, χρησιμον (αναγκη γαρ, επειδη υμεις ουτω παρα το δικαιον το ξυμφερον λεγειν υπεθεσθε) μη καταλυειν υμας το κοινον αγαθον, αλλα τω αιει εν κινδυνω γιγνομενω ειναι τα εικοτα και δικαια, και τι και εντος του ακριβους πεισαντα τινα ωφεληθηναι. και προς υμων ουχ ησσον τουτο, οσω και επι μεγιστη τιμωρια σφαλεντες αν τοις αλλοις παραδειγμα γενοισθε. {ΑΘ. } Ημεις δε της ημετερας αρχης, ην και παυθη, ουκ αθυμουμεν την τελευτην ου γαρ οι αρχοντες αλλων, ωσπερ και Λακεδαιμονιοι, ουτοι δεινοι τοις νικηθεισιν (εστι δε ου προς Λακεδαιμονιους ημιν ο αγων), αλλ ην οι υπηκοοι που των αρξαντων αυτοι επιθεμενοι κρατησωσιν. και περι μεν τουτου ημιν αφεισθω κινδυνευεσθαι ως δε επ ωφελιατε παρεσμεν της ημετερας αρχης και επι σωτηριανυν τους λογους ερουμεν της υμετερας πολεως, ταυτα δηλωσομεν, βουλομενοι απονως μεν υμων αρξαι, χρησιμως δ υμας αμφοτεροις σωθηναι. {ΜΗΛ. } Και πως χρησιμον αν ξυμβαιη ημιν δουλευσαι, ωσπερ και υμιν αρξαι; {ΑΘ. } Οτι υμιν μεν προ του τα δεινοτατα παθειν υπα- κουσαι αν γενοιτο, ημεις δε μη διαφθειραντες υμας κερδαι- νοιμεν αν. ΜΗΛ. } Ωστε ησυχιαν αγοντας ημας φιλους μεν ειναι αντι πολεμιων, ξυμμαχους δε μηδετερων, ουκ αν δεξαισθε; {ΑΘ. } Ου γαρ τοσουτον ημας βλαπτει η εχθρα υμων οσον η φιλια μεν ασθενειας, το δε μισος δυναμεως παραδειγμα τοις αρχομενοις δηλουμενον. {ΜΗΛ. } Σκοπουσι δ υμων ουτως οι υπηκοοι το εικος, ωστε τους τε μη προσηκοντας και οσοι αποικοι οντες οι πολλοι και αποσταντες τινες κεχειρωνται ες το αυτο τιθεασιν; {ΑΘ. } Δικαιωματι γαρ ουδετερους ελλειπειν ηγουνται, κατα δυναμιν δε τους μεν περιγιγνεσθαι, ημας δε φοβω ουκ επιεναι ωστε εξω και του πλεονων αρξαι και το ασφαλες ημιν δια το καταστραφηναι αν παρασχοιτε, αλλως τε και νησιωται ναυκρατορων και ασθενεστεροι ετερων οντες ει μη περιγενοισθε. Εν δ εκεινω ου νομιζετε ασφαλειαν; δει γαρ αυ και ενταυθα, ωσπερ υμεις των δικαιων λογων ημας εκβιβα- σαντες τω υμετερω ξυμφορω υπακουειν πειθετε, και ημας το ημιν χρησιμον διδασκοντας, ει τυγχανει και υμιν το αυτο ξυμβαινον, πειρασθαι πειθειν. οσοι γαρ νυν μηδε- τεροις ξυμμαχουσι, πως ου πολεμωσεσθε αυτους, οταν ες ταδε βλεψαντες ηγησωνται ποτε υμας και επι σφας ηξειν; καν τουτω τι αλλο η τους μεν υπαρχοντας πολεμιους μεγαλυνετε, τους δε μηδε μελλησαντας γενεσθαι ακοντας επαγεσθε; {ΑΘ. } Ου γαρ νομιζομεν ημιν τουτους δεινοτερους οσοι ηπειρωται που οντες τω ελευθερω πολλην την διαμελλησιν της προς ημας φυλακης ποιησονται, αλλα τους νησιωτας τε που αναρκτους, ωσπερ υμας, και τους ηδη της αρχης τω αναγκαιω παροξυνομενους.